50/30/20 Kuralı Nedir? Maaşa Göre Örnek Bütçe ve Hesaplayıcı
Son güncelleme: 25 Eki 2026 · 5 dk okuma
50/30/20 kuralı, net gelirini üç parçaya böler: %50 ihtiyaçlara, %30 isteklere, %20 tasarrufa ve borç ödemeye. Bütçe tutmaya yeni başlayanlar için en basit yöntemlerden biridir; ilk adım olarak kendi rakamlarını aşağıdaki hesaplayıcıyla gör.
Hesaplayıcı: net maaşını yaz
- İhtiyaçlar %50₺17.500,00
- İstekler %30₺10.500,00
- Tasarruf ve borç ödeme %20₺7.000,00
Kural nasıl çalışır?
Yöntem, Elizabeth Warren ve Amelia Warren Tyagi'nin All Your Worth kitabıyla yaygınlaştı. Mantığı basit: her ay eline geçen net geliri (vergi ve kesintiler sonrası) üç gruba ayırırsın.
- İhtiyaçlar (%50): Kira, faturalar, market, ulaşım, sağlık, borçların asgari ödemeleri gibi vazgeçemeyeceklerin.
- İstekler (%30): Dışarıda yemek, eğlence, alışveriş, abonelikler, tatil gibi keyfi harcamalar.
- Tasarruf ve borç ödeme (%20): Biriktirdiklerin ve borçlarına asgarinin üstünde yaptığın ödemeler.
Maaşa göre örnekler
| Net maaş | İhtiyaçlar (%50) | İstekler (%30) | Tasarruf (%20) |
|---|---|---|---|
| 20.000 TL | 10.000 TL | 6.000 TL | 4.000 TL |
| 35.000 TL | 17.500 TL | 10.500 TL | 7.000 TL |
| 50.000 TL | 25.000 TL | 15.000 TL | 10.000 TL |
Bu rakamlar yalnızca kuralın matematiğidir; kişisel finansal tavsiye değildir. Kendi durumuna göre oranları değiştirmen normaldir.
Türkiye'de kira yüksekse ne yapmalı?
Birçok kişi için kira ve faturalar tek başına gelirin yarısını geçer. Bu durumda kural bozulmuş olmaz; oranları kendine uyarlarsın. Sık kullanılan alternatifler:
- 60/25/15: İhtiyaç ağırlıklı. Kira ve faturalar yüksekken gerçekçi bir başlangıç.
- 40/30/30: Tasarruf odaklı. Daha çok biriktirmek isteyenler için.
- Önemli olan oranın kendisinden çok her ay takip etmen: hangi grupta ne kadar harcadığını görmek bütçeyi gerçekten değiştirir.
Oranı tutturmak için harcamalarını takip et
Kural, harcamalarını gruplara ayırıp izlemediğin sürece kâğıt üstünde kalır. Finpra bütçeni üç gruba (temel, keyfi, tasarruf) ayırır, harcamaların hangi gruba girdiğini ve oranını aşıp aşmadığını gösterir. Kurulumda hazır oranlar arasından seçebilir ya da kendi oranını belirleyebilirsin.
Sık sorulan sorular
Gelirim düzensizse 50/30/20'yi nasıl uygularım?
Düşük aylarını baz alarak ortalama bir net gelir belirle ve oranları buna göre uygula. Gelirin yüksek olduğu aylarda fazlayı tasarruf ve borç ödemeye ayır.
Kredi kartı borcum 50/30/20'ye nasıl girer?
Asgari ödemeler ihtiyaç sayılır. Asgarinin üstünde yaptığın ödemeler %20'lik tasarruf ve borç ödeme grubuna girer. Kart harcamalarını ise yapıldığı kategoriye göre (ihtiyaç ya da istek) say.
Abonelikler ihtiyaç mı, istek mi?
Genellikle istektir (eğlence, uygulamalar). İş için zorunlu olanlar ihtiyaç sayılabilir. Bunu kendi önceliklerine göre belirle.
%20 tasarruf çok fazla geliyor, ne yapmalıyım?
Küçük başla: önce %5-10 ile başlayıp zamanla artır. Düzenli ve sürdürülebilir olması, yüksek oranın bir iki ay sonra bırakılmasından iyidir.
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; finansal, hukuki ya da vergi tavsiyesi değildir. Oran, limit ve koşullar banka ve mevzuata göre değişebilir; kendi ekstrende ve bankanın açıklamalarında yazanlar esastır.